۰۹ ارديبهشت ۱۴۰۳ - ۱۳:۰۰

بررسی 124 اصطلاح علم کلام در یک کتاب

بررسی 124 اصطلاح علم کلام در یک کتاب
کتاب «فرهنگ اصطلاحات علم کلام» به قلم حجت‌الاسلام مسلم محمدی، جهت دستیابی آسان و سریع برای خوانندگان از سوی انتشارات دفتر نشر معارف به چاپ رسید.
کد خبر: ۶۴۱۹

به گزارش خیمه مگ،این کتاب تعریف‌های معتبری از واژه‌ها و اصطلاحات کلامی را در کتب مختلف به‌خصوص آثار شهیدمطهری(ره)، فهرست کرده است؛ و در حدی بیش ‌از فرهنگ لغت کلامی و دامنه‌ای کمتر از دانش‌نامه توضیح می‌دهد و مجموعاً 124 اصطلاح علم کلام را توضیح می‌دهد.

دراین اثر، فهرستی از مهم‌ترین واژگان کلامی به ترتیب الفبایی و مرتبط به مباحث اعتقادی برگرفته ‌از آثار متکلمان و فیلسوفان اسلامی گردآوری و تنظیم شده‌است. شیوه نگارش کتاب این‌چنین بوده‌است که در مرحله اول، اهم اصطلاحات کلامی گرد آوری شده‌است؛ سپس منابع مربوط درباره هریک از آن‌ها به‌صورت موردی بررسی و درنهایت به ارائه تعریف و تشریح موضوع به‌ترتیب حروف الفبا پرداخته شده است.

افزون بر تعریف مصطلح، درصورت لزوم، ریشه‌های لغوی، تاریخچه و برخی اختلاف نظرها که در فهم ابعاد و زوایای موضوع مؤثر بوده‌اند، مورد توجه قرار گرفته‌است.

* نمونه مطلب

از جمله مباحث کلامی که مورد بحث قرار گرفته، اصطلاح «انتظار» می‌باشد.

نویسنده در این موضوع می‌نویسد: امید و آرزوی تحقق نوید کلی جهانی، مبتنی بر فطرت الهی، در زبان روایات اسلامی، «انتظار فرج» خوانده شده‌است و نوعی عبادت، بلکه افضل عبادات شمرده شده‌است. انتظار فرج، از یک اصل کلی اسلامی و قرآنی استنتاج می‌شود و در آن اصل «حرمت یأس از رَوح‌الله» است. بدان معنا که لازمه امیدواری به لطف و عنایت خداوند، ایجاد جهانی مبتنی بر آموزه‌های دینی و عقلی و براساس فطرت خداوندی است.

درباره آسیب‌شناسی انتظار باید گفت؛ دو نوع انتظار وجود دارد: «انتظاری سازنده، تحرک‌بخش و تعهدآور» و «انتظار ویرانگر، بازدارنده و فلج کننده» که نوعی اباحي‌گری محسوب می‌شود.

«انتظار ویرانگر» این‌است که این قیام صرفا ماهیت انفجاری دارد و فقط از گسترش، اشاعه و رواج ظلم‌ها، تبعیض‌ها، اختناق‌ها، و... ناشی می‌شود.

آن‌گاه که اصلاح به نقطه صفر برسد، و امید اصلاح ازبین برود، این انفجار رخ می‌دهد و دست غیب برای نجات حقیقت از آستین بیرون می‌آید. طبق این دیدگاه هر اصلاحی محکوم است؛ زیرا هر اصلاح نقطه‌ای روشن در عرصه جامعه بوده و تا در صحنه اجتماع نقطه روشنی هست، دست غیب ظاهر نمی‌شود، بلکه برعکس،‌ارتکاب گناه ، فساد، ظلم و...، به حکم این‌که مقدمه اصلاح کلی است و انفجار را قریب‌الوقوع می‌کند، رواست!

اما در «انتظار سازنده» ظهور مهدی موعود(عج)، حلقه‌ای است که از حلقه‌های مبارزه اهل حق و اهل باطل که به پیروزی نهایی اهل حق و حق‌باوران منتهی می‌شود. سهیم بودن فرد در این سعادت به این مشروط است که فرد، عملا در جبهه حق باشد، نه این‌که هنگام ظهور همه اهل باطل باشند.

برخی اصطلاحات کلامی ارائه شده در کتاب، شامل: «ابدی بودن خدا»، «احباط»، «احداث»، «اراده الهی»، «اسماعیلیه»، «الهام»، «بداء»، «بدعت»، «برهان امکان»، «برهان صدیقین»، «تجرد روح»، «توحید افعالی»، «جهان‌بینی»، «جهل بسیط و مرکب»، «حدوث و قِدم»، «رجعت»، «صفات ثبوتیه و سلبیه»، «عصمت»، «علم الهی»، فطرت»، «قاعده لطف»، «معجزه»، «نظام احسن» و «ولایت» و ... می‌باشد.

نگارش لاتین اصطلاحات و معانی انگلیسی و نیز ذکر منابع مورد استفاده در تبیین این اصطلاحات از ویژگی‌های دیگر این کتاب می‌باشد.

کتاب «فرهنگ اصطلاحات علم کلام» به قلم حجت‌الاسلام محمدی، با شمارگان دوهزار نسخه، در 320 صفحه و با قیمت سه هزار و هشتصد تومان از سوی انتشارات دفتر نشر معارف به چاپ رسیده‌است.

علاقه‌مندان جهت تهیه کتاب به نشانی: قم خیابان شهداء، کوچه32 ، شماره 5 ؛مراجعه کنند و یا با تلفن 7744616-0251 تماس بگیرند.